شمس الدين محمد بن محمود آملي

34

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

نسبت زاويه ج د ه بزاويه ا د ب اعنى نسبت قوس ج ب بقوس ب ا اعظم باشد از نسبت ج ه به ا ه اعنى نسبت وتر ب ح به وتر ب ا و اين بود آنچه خواستيم بيان كنيم . ز - چون اين مقرر شد فرض كنيم در دايره ا ب ج كه وتر ا ب معلومست و آن وتر نصف و ربع جزء است و وتر ا ج وتر قوس جزء واحد پس نسبت وتر ا ج به وتر ا ب اصغر باشد از نسبت قوس ا ج بقوس ا ب ليكن قوس ا ج مثل قوس ا ب است و مثل ثلث او . پس وتر ا ج اقل باشد از مثل و ثلث وتر ا ب معلوم و اگر فرض كنيم وتر ا د معلوم و آن وتر قوس جزء و نصفست روشن شود كه هم وتر ا د اقل است از مثل و نصف وتر ا ج . پس وتر ا ج اكبر است از ثلثين ا د پس وتر ا ج كه وتر قوس جزء واحد است اصغر است از مقدارى و اعظم است از مقدارى ديگر معلوم و اين دو مقدار عدد اجزاى ايشان قريب‌اند به تساوى پس اجزاى وتر قوس جزء واحد قريبست بهر يكى از ايشان . « 1 » و حينئذ وتر قوس جزء واحد معلوم باشد و اين بود آنچه خواستيم كه بيان كنيم .

--> ( 1 ) - عبارت مولف در اين مسئله مجمل و محتاج بشرح است و اينجا مجال ذكر تفاصيل آن نيست و نسخهاى كتاب هم بسيار مصحف و معشوش بوده به قدر امكان در اصلاح آن كوشيديم بايد بكتب فن مراجعه شود